HỒ SƠ, THỦ TỤC PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT THẾ NÀO?

Theo Điều 59 Luật Công chứng 2024, người thừa kế theo pháp luật có quyền yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản

Như vậy, thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo pháp luật tại tổ chức hành nghề công chứng, như sau:

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ yêu cầu công chứng

Người thừa kế chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

- Các giấy tờ quy định khoản 1 Điều 42 (được sửa đổi bởi Luật Công chứng sửa đổi 2026) hoặc khoản 1 Điều 43 Luật Công chứng 2024:

Người yêu cầu công chứng nộp 01 bộ hồ sơ yêu cầu công chứng trực tuyến, trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính đến tổ chức hành nghề công chứng. Hồ sơ yêu cầu công chứng bao gồm các giấy tờ sau đây:

a) Dự thảo giao dịch;

b) Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, gồm thẻ căn cước hoặc hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân khác để xác định nhân thân của người yêu cầu công chứng theo quy định của pháp luật;

c) Giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật hoặc quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc xử lý tài sản hoặc giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản đó;

         d) Giấy tờ khác có liên quan đến giao dịch mà pháp luật quy định phải có.
Các giấy tờ quy định tại các điểm b, c và d khoản này là bản sao giấy hoặc bản sao điện tử hoặc bản chính điện tử.

Điều 43. Công chứng giao dịch do công chứng viên soạn thảo theo đề nghị của người yêu cầu công chứng

Người yêu cầu công chứng nộp 01 bộ hồ sơ theo quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều 42 của Luật này và nêu nội dung, mục đích giao kết giao dịch.

- Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết;

- Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản;

- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản trong trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu.

Bước 2: Kiểm tra, xác minh hồ sơ thừa kế

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, công chứng viên tiến hành kiểm tra các giấy tờ, tài liệu để xác định người để lại di sản có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản đó hay không và người yêu cầu công chứng có thuộc đối tượng được hưởng di sản hay không.

Trường hợp phát hiện nội dung chưa rõ ràng, công chứng viên có thể yêu cầu làm rõ, tiến hành xác minh hoặc giám định theo quy định của pháp luật.

Bước 3: Niêm yết việc tiếp nhận yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, tổ chức hành nghề công chứng tiến hành niêm yết việc tiếp nhận yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản theo quy định.

Việc công chứng văn bản phân chia di sản chỉ được thực hiện sau khi có xác nhận hoàn thành việc niêm yết và không có khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc phân chia di sản.

Bước 4: Ký kết và công chứng văn bản phân chia di sản

Sau khi hoàn tất việc kiểm tra hồ sơ, xác minh thông tin và niêm yết theo quy định, các bên thực hiện ký văn bản phân chia di sản. Công chứng viên kiểm tra, đối chiếu giấy tờ bản chính và thực hiện công chứng văn bản theo quy định của pháp luật.

Bước 5: Thực hiện thủ tục đăng ký chuyển quyền đối với tài sản thừa kế

Trước khi ký xác nhận vào lời chứng và từng trang của văn bản, công chứng viên yêu cầu người thừa kế xuất trình bản chính các giấy tờ, tài liệu đã nộp để kiểm tra, đối chiếu theo quy định. Sau khi hoàn tất hồ sơ, tổ chức hành nghề công chứng thu phí, thù lao công chứng và trả văn bản đã được công chứng cho người thừa kế.

Căn cứ vào văn bản phân chia di sản đã được công chứng, người được hưởng di sản thực hiện thủ tục đăng ký chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.